NOTE NGAY 4 SỰ THẬT GIÚP BẠN HIỂU RÕ VỀ ĐẦU TƯ CHỨNG KHOÁN

1. Đối diện với nỗi sợ rủi ro đầu tư chứng khoán, bạn phải làm gì?

Bất kể hình thức đầu tư nào cũng đều có rủi ro, kể cả bạn không đầu tư chứng khoán mà cất tiền trong tủ thì cũng sẽ gặp rủi ro tiền mất giá bởi lạm phát. Chính vì vậy, cách tốt nhất để vượt qua được nỗi sợ hãi này là tính toán một cách hợp lý về mức độ mạo hiểm của mình.

Nếu bạn chịu mạo hiểm để đánh đổi về khả năng thu lời lớn, bạn có thể mua/bán cổ phiếu lẻ hay đầu tư trở lại cổ tức (dividend) vào thị trường…

Tuy nhiên, nếu bạn không “liều” mạo hiểm để giữ nguyên nguồn vốn ban đầu thì có thể đầu tư lâu thep phương án lâu dài hơn bằng index fund/ETF, hay sử dụng target date fund nhằm điều chỉnh portfolio theo hướng nghiêm ngặt, “bảo thủ” hơn, nhận cổ tức bằng tiền mặt thay vì đầu tư ngược trở lại thị trường…

Bạn cũng có thể bắt đầu thử nghiệm thị trường bằng việc đầu tư khoản tiền nhỏ vào trước để học hỏi và khi dần quen với đầu tư thì dần dần rót nhiều vốn vào hơn.

2. Nếu vẫn chưa thực sự sẵn sàng đầu tư chứng khoán, vậy bạn nên làm gì với khoản tiền vốn có

Cách tốt nhất, là đưa khoản tiền này vào tài khoản tiết kiệm sinh lãi suất cao (high-yield savings account) để không gặp phải trường hợp lạm phát. Qua đó, bạn có thể thu được nguồn tiền kha khá từ tiền lãi suất ngân hàng.

Tại Việt Nam, có rất nhiều ngân hàng cho gửi với kỳ hạn 6 tháng tới 1 năm với mức lãi suất từ 6.5 – 8%. So với đất nước cờ hoa như Mỹ thì đây là con số lãi suất tương đối tốt.

Có một tip nho nhỏ khi chọn phương án an toàn này, chính là nên giữ kiên nhẫn để đợi hết kỳ hạn lĩnh đủ lãi suất.

 3. Đầu tư thông qua bảo hiểm, nên hay không?

Hiện nay, vấn đề bảo hiểm đang được quảng bá rất rộng rãi, có thể thấy bạn đọc có ý định đầu tư rất quan tâm tới khía cạnh này. Riêng TNEX lại không đầu tư qua bảo hiểm vì hai lý do cơ bản sau:

(1) Phân biệt và tách bạch rõ ràng giữa bảo hiểm và đầu tư.

(2) Có rất nhiều phương pháp đầu tư tốt và có lợi hơn nên không cần phải đầu tư qua bảo hiểm.

Tuy nhiên, xét về thực trạng Việt Nam hiện nay, lượng phân bố và phủ sóng của các kênh đầu tư chưa được phong phú, ổn định như ở các nước bạn, đây cũng là lý do mà bạn nên cân nhắc đầu tư qua bảo hiểm.

Điều quan trọng nhất khi đầu tư là bạn cần tìm hiểu thật kỹ về phí đầu tư để đảm bảo bản thân không bị thiệt thòi. Ví dụ: Bên bảo hiểm sẽ nhận được bao nhiêu phần trăm mỗi năm từ portfolio của bạn? Giả sử nếu portfolio của bạn bị xuống giá rất thấp so với đầu tư ban đầu, bạn có phải trả phí cho nó không?

4. Bạn có lúng túng khi tìm hiểu về đầu tư chứng khoán ở đâu không?

Cách tốt nhất để bạn tự học là đọc nhiều sách, tài liệu và blog tài chính từ những nguồn, kênh đáng tin tưởng, đặc biệt là từ những người có kinh nghiệm. 

Một vài đầu sách tiêu biểu như The Simple Path to Wealth, Podcast The Optimal Finance Daily hay I Will Teach You To Be Rich. Tuy những cuốn sách này ra đời dựa trên bối cảnh của thị trường chứng khoán nước ngoài, nhưng sẽ là nguồn tài liệu hữu dụng để rút ra kiến thức đầu tư cơ bản. 

Bên cạnh đó cũng đừng quên tham gia một số khóa học về đầu tư.

 Tóm lại, học hỏi từ người khác chỉ là một phần, “Đi một ngày đàng, học một sàng khôn”, quan trọng nhất là bạn phải có một nguồn kiến thức đủ vững chắc để đưa ra những quyết định đúng đắn cho mình.

Giống như món phở, mỗi người sẽ có khẩu vị và cách thưởng thức riêng, khi đầu tư cũng thế, bạn nên tìm tòi và phát triển bản thân mỗi ngày để định hình phong cách đầu tư phù hợp với mình nhất.

NOTE NGAY 4 SỰ THẬT GIÚP BẠN HIỂU RÕ VỀ ĐẦU TƯ CHỨNG KHOÁN

1. FOMO trong đầu tư chứng khoán

Được viết tắt theo cụm từ Fear Of Missing Out, FOMO là một hiệu ứng tâm lý mà những người mang nó thường sợ bỏ lỡ mất cơ hội. Vậy FOMO trong đầu tư chứng khoán có thể được hiểu như thế nào?

Bởi tính cạnh tranh khốc liệt, thị trường chứng khoán luôn khiến cho nhà đầu tư cảm thấy thua kém những người xung quanh. Càng so sánh bản thân với người khác, họ càng lo sợ rằng họ đang đứng ngoài cuộc chơi và trở thành người “tối cổ”.

Từ đó, họ lao vào đầu tư một cách điên cuồng theo số đông, tuy nhiên kết quả nhận được chỉ là sự thua lỗ và thất bại. Đây là điều hoàn toàn dễ hiểu vì khi cảm xúc chi phối toàn bộ hành động, họ chẳng còn đủ tỉnh táo để ứng biến trước những thay đổi đột ngột của thị trường.

Chẳng hạn, một mã cổ phiếu mang tên XYZ đang nhận được sự quan tâm lớn từ các nhà đầu tư. Nhiều người bắt đầu lo lắng nếu không đầu tư thì có thể bỏ lỡ cơ hội sinh lời khổng lồ. Một vài người trong số họ lập tức mua cổ phiếu này dù giá đã trên vùng đỉnh. Thế nhưng, giá cổ phiếu XYZ ngay sau đó giảm sâu, không có người mua, còn các nhà đầu tư thì hoảng loạn bán tháo và gây thua lỗ lớn.

2. Nguyên nhân khiến các nhà đầu tư dễ bị chi phối bởi FOMO

Tâm lý sợ bỏ qua cơ hội

Đây chính là nguyên nhân hàng đầu dẫn đến trạng thái FOMO trong đầu tư chứng khoán. Sự ám ảnh về thành công sẽ khiến cho các nhà đầu tư mất kiểm soát, những quyết định và hành động của họ cũng vì vậy mà chệch đi so với đường hướng ban đầu.

Mặc dù mã cổ phiếu đang nắm giữ tăng giá mạnh, nhưng nhà đầu tư lại tiếp tục mua vào thật nhiều vì không muốn lỡ mất đợt tăng giá sau đó. Ngay cả khi lãi đạt mức kỳ vọng lúc đầu, họ vẫn không hề có ý định bán ra. Hậu quả là họ không kịp ứng phó khi cổ phiếu xuống đột ngột và đánh mất tất cả chỉ trong tích tắc.

Thiếu hiểu biết về thị trường chứng khoán và bị cuốn theo số đông

Phần lớn những newbie tham gia vào thị trường chứng khoán đều không có nhiều kiến thức và kinh nghiệm. Tất cả những gì họ làm chỉ là cố gắng học hỏi từ người đi trước, lên sàn giao dịch thật nhiều để quen dần với môi trường này.

Nhưng hãy nhớ rằng, biết người biết ta thì trăm trận trăm thắng. Cạm bẫy FOMO luôn luôn hiện hữu, vì thế chỉ có sự am hiểu tường tận về thị trường mới bảo vệ nhà đầu tư khỏi nguy cơ tiềm ẩn từ FOMO.

Đặt kỳ vọng quá cao vào thị trường

Kỳ vọng vào thị trường một cách thái quá là yếu tố góp phần không nhỏ trong việc hình thành nên FOMO. Đối với mã cổ phiếu đang tăng, nhà đầu tư thường nghĩ rằng nó sẽ còn tăng trong thời gian dài, mua thì chắc chắn không thể lỗ mà không mua thì lại cực kỳ uổng phí.

Dĩ nhiên, thị trường chứng khoán chưa bao giờ dễ dàng thao túng như vậy. Bởi thế, ý nghĩ chủ quan như trên chẳng thể mang đến một kết quả như ý, mà chỉ biến nhà đầu tư thành con mồi cho thị trường xâu xé mà thôi.

Quá tự tin hoặc tự ti

Quá tự tin tạo nên tính chủ quan và vì thế nhà đầu tư có thể bỏ qua những biến động quan trọng trên sàn giao dịch. Nhiều người muốn chứng tỏ bản thân, khẳng định rằng mình chẳng kém cạnh ai nhưng cuối cùng phải ngậm ngùi chịu cái kết đắng.

Mặt khác, nhà đầu tư cũng không nên quá tự ti. Người tự ti về bản thân chính là đối tượng dễ bị FOMO kiểm soát nhất, khi mà họ không có đủ bản lĩnh cũng như ý chí kiên cường để tiếp nối kế hoạch đã lập ra trước đó.

Mong muốn chiến thắng

Nhà đầu tư có thể đạt được những thành quả nhất định, song điều đó chẳng có ý nghĩa gì nếu họ luôn khao khát thắng “đậm”. Để rồi, khi gặp thất bại, họ có thể bị sụp đổ và điên cuồng tìm cách bù đắp lại số tiền đã mất.

3. Cách vượt qua “cạm bẫy” FOMO trong đầu tư

Tích lũy vốn hiểu biết về thị trường chứng khoá

Ngay cả những Trader lâu năm cũng chưa chắc nắm bắt được toàn bộ thị trường. Nhưng phân tích kỹ thuật và cập nhật tin tức thị trường sẽ phần nào giúp các nhà đầu tư dự đoán được xu hướng giá cả. Đồng thời, nhà đầu tư cũng cần nghiên cứu các báo cáo tài chính của doanh nghiệp bán cổ phiếu, so sánh tương quan với các doanh nghiệp khác trong ngành về lợi thế cạnh tranh và bất lợi.

Tỉnh táo và kiên định

Tiếp nhận thông tin là yêu cầu bắt buộc đối với những ai muốn tham gia thị trường. Tuy vậy, mỗi người cần phải chọn lọc nguồn thông tin chính thống hoặc những nhận định, dự đoán có căn cứ vững chắc. Giữ cho mình sự tỉnh táo trước những luồng thông tin điều hướng dư luận là điều vô cùng cần thiết để hiểu đúng tình hình, tránh bị FOMO.

Ngoài ra, nhà đầu tư nên kiện định với kế hoạch đầu tư mà bản thân đã xây dựng. Thay đổi là điều có thể sẽ xảy ra, nhưng điều đó không đồng nghĩa với việc dễ bị tác động bởi các yếu tố ngoại cảnh.

Xác định đúng thời điểm cắt lỗ

Nhà đầu tư hãy cứ mạnh dạn xuống lệnh cắt lỗ khi giá cổ phiếu có dấu hiệu chạm đáy và đu đỉnh. Việc này có thể giúp bảo toàn một phần vốn, từ đói nhà đầu tư mới có thể tái đầu tư khi thị trường có những tín hiệu tích cực hơn.

Xem thêm: